Premiera i specyfikacja Intel Nova Lake-S. Co nowego w Intel Core Ultra 400?

Kiedy premiera Intel Nova Lake-S? W 2026 czy 2027 roku?

Firma Intel oficjalnie potwierdziła kilka miesięcy temu, że nowa generacja procesorów, pod nazwą kodową Intel Nova Lake-S, zadebiutuje przed końcem 2026 roku. Jeśli tradycja zostanie podtrzymana, najprawdopodobniej wydarzyłoby się to w październiku. Ale czy faktycznie uda się dotrzymać tego terminu?

Tak się składa, że wkrótce potem zaczęły wyciekać do sieci plotki sugerujące, że Intel zamierza opóźnić wydanie nowej serii na 2027 rok. Procesory Intel Core Ultra 400 mogą zostać ogłoszone najwcześniej dopiero na targach CES 2027 w styczniu 2027 roku. Miałoby to sens, biorąc pod uwagę trudną sytuację na rynku pamięci RAM, która sprawia, że producenci nie muszą, a wręcz może nawet nie powinni spieszyć się z wydaniem nowych platform.

Przeczytaj także: Dlaczego pamięci RAM drożeją? Przyczyny wzrostu cen

Cena Intel Nova Lake-S. Ile będą kosztować Intel Core Ultra 400?

Sytuacja cenowa na rynku procesorów też się zmienia, choć nie tak drastycznie, jak w przypadku innych kluczowych komponentów (RAM, SSD, GPU). Trudno wyrokować na tę chwilę, jak będą kształtować się ceny Intel Nova Lake-S poza tym, że będą z całą pewnością droższe od obecnej generacji i jej odświeżenia. Intel podniósł ceny Intel Core 12-14 generacji nawet o 15% już pod koniec 2025 roku, ale dla równowagi w procesorowej galaktyce Intel Core Ultra 200S Plus nieco staniały względem swojego poprzednika.

Seria Intel Core Ultra 400 przyniesie jednak większe zmiany – będzie to pełnoprawny przeskok generacyjny, więc nie spodziewam się powtórki z wydanego w 2026 roku odświeżenia. A to oznacza tylko jedno: wyższe ceny.

Przeczytaj także: Ranking procesorów. Najlepsze procesory Intel i AMD

Czy procesory Intel Nova Lake-S będą wymagać nowej płyty głównej?

Procesory Intel Nova Lake-S będą wymagać nowej podstawki – LGA 1954. Według wstępnych planów Intela jej żywotność ma być wydłużona w porównaniu do poprzednich generacji. „Niebiescy” prawdopodobnie chcą być bardziej konkurencyjni dla AMD, które znane jest z bardzo długiego wsparcia swoich platform: AM4 czy AM5.

Płyty główne oparte z gniazdem LGA 1954 mogą obsłużyć co najmniej cztery serie:

• Intel Nova Lake
• Intel Razer Lake
• Intel Titan Lake
• Intel Hammer Lake

Nowa podstawka to również nowy chipset z serii Intel 900. I tutaj producent planuje większe przetasowania. Topowy układ Intel Z970 ma nie być tylko następcą Z890, ale niejako przejmie także segment B860. Oznacza, że ten chipset ma stać się bardziej mainstreamowy, ale to niekoniecznie oznacza większe ograniczenia. Raczej zakładam, że w modelach producentów, takich jak ASRock, ASUS, Gigabyte i MSI, po prostu będzie większe zróżnicowanie (także cenowe).

Ma to sens w obliczu doniesień o Z990 z 48 liniami PCIe (o 14 więcej niż w Z970 i B960), które ma być przeznaczone dla najbardziej wymagających entuzjastów komputerowych.

Chipset Intel B960 ma być nadal dostępny, ale może być zarezerwowany dla (naj)niższej półki, zastępując de facto następcę układu H810. Jest to swojego rodzaju uproszczenie i koniec końców może wyjść na dobre dla konsumentów (bardziej przejrzysty wybór płyt głównych). Na płytach głównych B960 nie podkręcisz CPU, ale pamięci RAM – tak.

Inny ma być w nadchodzącej generacji także montaż procesora. Nowy mechanizm ma sprowadzić się do równomiernego docisku w gnieździe poprzez zastosowanie dwóch dźwigni zamiast jednej, jak dotychczas.

Co ważne, mimo wszystkich tych zmian dotychczasowe systemy chłodzenia mają być kompatybilne z podstawką LGA 1954.

Przeczytaj także: Ranking płyt głównych. Najlepsza płyta główna pod procesor Intel i AMD

Specyfikacja Intel Nova Lake-S. Intel Core Ultra 400 w szczegółach

Nowa seria ma bazować na trzech rodzajach rdzeni, opartych na architekturach Coyote Cove (wydajne rdzenie P) i Arctic Wolf (energooszczędne rdzenie E). Te drugie mają mieć też wariant LP (ang. Low Power), ale one będą ilościowo wypadać nad wyraz skromnie.

Procesory z tej generacji mają powstawać przy wykorzystaniu dwóch procesów technologicznych: N2P TSMC + Intel 18A. 2-nanometrowa litografia względem 3-nanometrowej przynosi nawet 15% poprawę wydajności przy tym samym poborze mocy. Zastosowanie niższych procesorów pozwoli osiągnąć nie tylko bardziej znaczący skok osiągów, ale także lepszy ich stosunek do zużywanej energii.

Specyfikacja techniczna Intel Nova Lake-S

Wincyj rdzeniuf, ale nie dla każdego

Topowe modele będą oparte na konstrukcji złożonej z dwóch chipów, co przełoży się na wręcz kuriozalne 52 rdzenie. Jednak według plotek mają to być jednostki z segmentu HEDT do zastosowań stricte profesjonalnych (stacje robocze do najbardziej wymagających zadań, np. złożonego renderingu 3D, projektowania czy obliczeń opartych na sztucznej inteligencji).

Co to oznacza dla konsumenckich modeli? Do tradycyjnych desktopów, dla „zwykłego” konsumenta, przeznaczone będą jednostki co najwyżej 28-rdzeniowe, oparte na jednym „kaflu”. To siłą rzeczy będzie miało także wpływ na największą nowość, jaką wprowadzi generacja Intel Nova Lake-S, czyli bLLC (ang. big Last Level Cache). Rozszerzona pamięć cache ma być zawarta we wszystkich modelach z dopiskiem D(X). Wyjątek stanowi Intel Core Ultra 9 400 z 22 rdzeniami.

Konfiguracje procesorów Intel Core Ultra 400

bLLC, czyli odpowiedź na 3D V-Cache

Ma to być wielce oczekiwana odpowiedź na 3D V-Cache, które AMD sukcesywnie wprowadza od serii Ryzen 5000. Liczba pamięci cache bLLC będzie zależna, podobnie jak liczba rdzeni, od modelu Intel Core Ultra 400. Co ważne, nie jest to dodatkowy stos jak w procesorach Ryzen z 3D V-Cache. Ma być ona integralną częścią kafelka obliczeniowego, a konkretnie klastrów z rdzeniami, co powinno przełożyć się korzystnie na przebieg komunikacji (niższe opóźnienia).

Topowa wartość ma być zarezerwowana wyłącznie dla jednej jednostki z dopiskiem DX (w sumie mają być takie dwie). Stricte konsumenckie jednostki ostatecznie mogą mieć maksymalnie 144 MB bLLC. Przykład AMD Ryzen 9 9950X3D2 Dual Edition, który ma 192 MB cache’u L3, pokazuje, że przekroczenie pewnej granicy przynosi niewspółmierne korzyści (względem „zaledwie” 128 MB w Ryzenie 9 9950X3D).

W sumie w sprzedaży powinno pojawić się przynajmniej pięć jednostek CPU z bLLC: dwa z podwójnymi „kafelkami” (Compute Tile) oraz trzy z pojedynczym (Intel Core Ultra 9 w dwóch wariantach oraz Intel Core Ultra 7). Oto przewidywane konfiguracje:

Co to oznacza? Ano to, że Intel ma w planach modele, które nie będą mieć dodatkowej pamięci cache L3 (bLLC), a więc pod tym względem będą wypadać porównywalnie do poprzednich generacji. To ukłon w stronę użytkowników z mniejszym budżetem na CPU, ale także tych, którzy niespecjalnie wykorzystają dobrodziejstwa tej technologii. Być może w przyszłości – wzorem AMD Ryzen 5 – Intel zaoferuje również bLLC w serii Intel Core Ultra 5. Czas pokaże.

Wielka niewiadoma, czyli co z taktowaniami Intel Nova Lake-S?

W przeciekach na temat Intel Nova Lake-S nie padają na razie żadne konkretne wieści na temat zegarów rdzenia. W obecnej generacji Intel Core Ultra najszybsze CPU rozpędzają się do wartości bliższych 5,5 GHz. Czy w nadchodzącej serii uda się przekroczyć magiczną barierę 6,0 GHz, przebijając jednocześnie rodzynka w postaci Intel Core i9-14900KS? W każdym razie niższe od dotychczasowych zegarów nie powinno być. A to, jakie będzie ostatecznie, przekonamy się w najbliższych miesiącach.

Jeszcze więcej mocy pod AI i wydajniejsze iGPU

Podobnie jak we wszystkich seriach Intel Core Ultra, tak i w nadchodzącej nie zabraknie układu wyspecjalizowanego do obliczeń AI, czyli NPU 6. generacji o mocy obliczeniowej sięgającej 74 TOPS. Dla porównania w Intel Core Ultra 200S Plus wynosi ona tylko 13 TOPS, więc szykuje się istna przepaść w możliwościach.

Seria Intel Nova Lake-S wykorzysta w iGPU dwie architektury: Xe3 (należące do obecnej generacji Battlemage) oraz Xe3P (Celestial). Różnica między tymi wariantami wynosi nawet 25%, na korzyść nowszego wariantu z aż 12 blokami obliczeniowymi Xe. Jednak ten może być zarezerwowany tylko dla jednej wyjątkowej jednostki CPU.

Pozostałe natomiast mogą bazować na mniej wydajnym iGPU. Zintegrowany układ graficzny w tych desktopowych procesorach – w odróżnieniu od mobilnych wariantów – zawsze wypada mniej atrakcyjnie. Nastawiałbym się więc na dominację architektury Xe3 w Nova Lake-S z małą liczbą bloków Xe.

Podkręcanie (OC) nie tylko w procesorach Nova Lake z dopiskiem K?

Podkręcanie jest zarezerwowane u Intela w jednostkach z dopiskiem K, który oznacza odblokowany mnożnik. Jednak zaczynają do sieci wypływać doniesienia o tym, że polityka firmy może nieco zmienić się w nadchodzących generacjach.

W wywiadzie z PC Games Hardware Robert Hallock, przedstawiciel Intela, przyznał, że firma ma w planach więcej (tańszych) jednostek z OC. Byłaby to miła odmiana od tego, do czego producent nas przyzwyczaił przez wiele lat i kolejny argument w walce o klienta z AMD, które nie blokuje podkręcania w niższych modelach.

Jaki wzrost wydajności przyniesie Intel Nova Lake-S? W końcu odpowiedź na 3D V-Cache!

Jak te wszystkie zmiany przełożą się na wyniki wydajności? Rdzenie P, czyli te, które mają największe znaczenie, mają mieć wzrost IPC (instrukcji wykonywanych w jednym cyklu zegara) rzędu 15% w porównaniu do rdzeni Lion Cove w Arrow Lake-S. To solidny skok, porównywalny do tego, co przyniosła architektura Zen 5 względem Zen 4, ale też niższy wyraźnie od tego, co oferowała architektura Alder-Lake-S względem Rocket Lake-S.

Wartość IPC nie przekłada się 1:1 na rzeczywiste różnice w grach i aplikacjach kreatywnych. Można jednak śmiało założyć, że w wielu zadaniach będzie mowa o przyroście od ponad 10% do ponad 20%. W niektórych przypadkach różnica może być jeszcze większa, szczególnie w procesorach z bLLC i zastosowaniach, które faktycznie ją wykorzystają. Wtedy wyższe nawet o dobre kilkadziesiąt procent wyniki nie będą żadnym zaskoczeniem.

Intel Nova Lake-S przyniosą bardzo dużo korzystnych zmian. W praktyce według wstępnych przewidywań procesory z nowej generacji zaoferują przynajmniej 10% wzrost w zastosowaniach jednowątkowych oraz nawet 60% w wielowątkowych w porównaniu do Intel Arrow Lake-S (Refresh). Wciąż nie znamy jednak pełnej specyfikacji – pod znakiem zapytania pozostają chociażby zegary rdzeni.

Czy warto czekać na Intel Nova Lake-S?

W końcu zapowiada się mocna konkurencja dla procesorów AMD Ryzen, szczególnie modeli z 3D V-Cache. Intel po latach stagnacji i przetasowań w harmonogramach wreszcie przygotowuje się do mocnej premiery, która może sporo namieszać na rynku CPU.

Jeśli zwlekasz z wymianą komputera, to seria Intel Nova Lake-S rysuje się na taką, której warto wypatrywać. Jeśli wszystkie doniesienia na temat specyfikacji i możliwości się potwierdzą się, szykuje się zacięta rywalizacja z nadchodzącymi procesorami AMD Zen 6, które powinny trafić do sprzedaży w podobnym czasie.

Seria Intel Core Ultra 400 może stać się tym, czego użytkownicy oczekiwali po Intelu od lat. Pozostaje trzymać kciuki i cierpliwie czekać do premiery, która niestety może się (nieznacznie) opóźnić. Ale czym jest parę miesięcy obsuwy w obliczu kilkuletniego oczekiwania, podczas którego „niebiescy” przetestowali wielokrotnie cierpliwość użytkowników?

Źródło: VideoCardz, X, Wccftech, TechPowerUp, opracowanie własne

Przeczytaj także: Premiery procesorów 2026. Nowe procesory AMD i Intel w szczegółach