Zasilacz do komputera – jaki wybrać?
Co to jest zasilacz komputerowy?
Zasilacz (PSU, z ang. Power Supply Unit) odgrywa istotną role w pracy komputera. Ożywia każdy podzespół (np. procesor, kartę graficzną czy pamięć RAM) poprzez dostarczenie niezbędnej do ich działania energii. Jest to możliwe dzięki temu, że zasilacze komputerowe przekształcają pobrany z gniazdka elektrycznego prąd przemienny w prąd stały.
Format zasilacza do komputera
Wyróżniamy kilka typów zasilaczy komputerowych. Oto najpopularniejsze rodzaje PSU:
- ATX – standardowy format zasilaczy komputerowych. Jego wymiary to najczęściej: 150 x 140 x 86 mm. Jednostki o wyższej mocy mogą być dłuższe.
- SFX – mniejszy rodzaj zasilacza do komputera, skierowany do użytkowników mniejszych obudów komputerowych. Standardowy format to 125 x 100 x 63,5 mm.
- SFX-L – nieco większy wariant zasilacza typu SFX, który umożliwia montaż wentylatora 120 mm zamiast 92 mm.
- TFX – coraz rzadziej spotykany format zasilacza do komputera. Jest to najmniejszy rodzaj PSU, a jego wymiary nie przekraczają zwykle 175 x 85 x 65 mm. To jednostki przeznaczone do najmniej wymagających komputerów, których podzespoły są zamknięte w niewielkich obudowach.
Moc zasilacza komputerowego – 500 W, 600 W czy 1000 W?
Dobór zasilacza i jego mocy do komputera powinien być podyktowany przede wszystkim parametrami TDP w procesorach oraz TGP i TBP w kartach graficznych NVIDIA i AMD. To są podzespoły o najwyższym poborze energii ze wszystkich komponentów komputerowych i to one powinny wpływać najmocniej na wybór PSU. Znaczenie ma też liczba podzespołów – im więcej np. dysków w komputerze, tym wymagana jest wyższa moc zasilacza.
Zasilacze o wysokiej mocy (500 W+) polecane są do komputerów gamingowych. Topowe karty graficzne (np. GeForce RTX 4090), zwłaszcza jeśli parujesz je z flagowym procesorem i zamierzasz je podkręcać, mogą potrzebować PSU o mocy 850 W albo nawet 1000 W+. Do podstawowych komputerów stacjonarnych (np. do biura) nie potrzeba zwykle więcej niż 300-450 W.
Pamiętaj jednak o tym, że zasilacz 700 W nie musi się równać innemu zasilaczowi 700 W. Przy wyborze jednostki PSU do komputera stacjonarnego zwracaj uwagę nie tylko na maksymalną moc, ale także na moc najważniejszej linii zasilającej, czyli +12 V. Ma ona największe znaczenie, bo to ona zasila najważniejsze podzespoły komputerowe.
Istotna jest też regulacja napięć dla linii +12 V, +5,0 V i +3,3 V. One wpływają na stabilność pracy komponentów. Najlepszym wyborem jest PSU z przetwornicą DC-DC. Gwarantuje ona najmniejsze wahania i skoki na poszczególnych liniach zasilających.
Dowiedz się, jaki zasilacz komputerowy wybrać
Sprawność energetyczna – standardy 80 Plus
Niezwykle ważnym aspektem zasilacza komputerowego jest również jego efektywność energetyczna. To ona określa, ile rzeczywiście energii trafia do podzespołów, a ile zostaje jej oddanej w postaci ciepła. Co to oznacza? Im wyższa sprawność, tym niższe rachunki za prąd i mniejsze wydzielanie ciepła, co pozytywnie przekłada się też na kulturę pracy (temperatury, głośność) i żywotność PSU.
Optymalnie do komputera stacjonarnego warto wyposażyć się w model o przynajmniej 80% efektywności. Certyfikaty 80 Plus potwierdzają sprawność energetyczną zasilacza komputerowego. Wyróżniamy następujące standardy:
- 80 Plus – 82% sprawności dla 20% i 100% obciążenia oraz 85% dla 50% obciążenia.
- 80 Plus Bronze – 85% sprawności dla 20% i 100% obciążenia oraz 88% dla 50% obciążenia.
- 80 Plus Silver – 87% sprawności dla 20% i 100% obciążenia oraz 90% dla 50% obciążenia.
- 80 Plus Gold – 90% sprawności dla 20% obciążenia, 92% dla 50% obciążenia oraz 89% dla 100% obciążenia.
- 80 Plus Platinum – 92% sprawności dla 20% obciążenia, 94% dla 50% obciążenia oraz 90% dla 100% obciążenia.
- 80 Plus Titanium – 90% sprawności dla 10% obciążenia, 94% sprawności dla 20%, 96% dla 50% obciążenia oraz 91% dla 100%.
Do komputera gamingowego wyposażonego w kartę graficzną z wyższej półki lepiej zdecydować się na zasilacz o standardzie 80 Plus Gold lub wyższym. Z kolei do sprzętu przeznaczonego do mniej wymagających zadań (np. pracy biurowej) w zupełności wystarczy PSU z certyfikatem 80 Plus lub 80 Plus Bronze.
Zobacz polecane zasilacze komputerowe
Zabezpieczenia zasilaczy komputerowych a bezpieczeństwo
Zasilacze komputerowe nie odpowiadają wyłącznie za dostarczenie energii do podzespołów, ale także o ich bezpieczeństwo. O to dbają stosowne zabezpieczenia, które mają zapobiec ewentualnym uszkodzeniom nie tylko PSU, ale przede wszystkim innych komponentów. Wyróżniamy takie zabezpieczenia, jak:
- OCP (zabezpieczenie przed zbyt wysokim prądem)
- OPP (zabezpieczenie przeciwprzeciążeniowe)
- OTP (zabezpieczenie przed przegrzaniem)
- OVP (zabezpieczenie przeciwprzepięciowe)
- SCP (zabezpieczenie przeciwzwarciowe)
- UVP (zabezpieczenie podnapięciowe)
Kable w zasilaczu – modularne czy niemodularne PSU?
W zasilaczach komputerowych można wyróżnić kilka typów okablowania:
- Modularny – modularność pozwala na odpinanie wszystkich kabli zasilacza. Pozwala lepiej zadbać o porządek w obudowie i usprawnić przepływ powietrza.
- Półmodularny – umożliwia częściowy demontaż kabli zasilających. Na stałe zwykle przypięty jest kabel ATX 24-pin do płyty głównej i ewentualnie przewód do zasilania procesora. Pozostałe kable zasilające (PCIe 8-pin czy SATA) są odpinalne.
- Niemodularny – brak możliwości odpięcia okablowania w zasilaczu. Rozwiązanie obecne głównie w najtańszych i starszych konstrukcjach.
Chłodzenie zasilacza – (pół)pasywne czy aktywne?
W pracy zasilacza istotną rolę odgrywa także chłodzenie. W sprzedaży występują następujące konstrukcje:
- Aktywne – wentylator pracuje bez przerwy, niezależnie od stopnia obciążenia. To rozwiązanie generuje największy hałas.
- Półpasywne – optymalny zasilacz komputerowy, który załącza wentylatory dopiero po przekroczeniu odpowiedniej temperatury i obciążenia.
- Pasywne – rzadko stosowana konstrukcja. Tego typu chłodzenie montuje się w zasilaczach do mało wydajnych komputerów, ponieważ brakuje w niej wentylatora. To sprawia, że działa on cicho, ale kosztem wysokich temperatur. Pasywne zasilacze nie powinny być używane w wydajnych komputerach.
Sprawdź zasilacze do komputera w x-kom