Dysk SSD i dysk HDD. Od czego zależy prędkość zapisu i odczytu?

O dyskach SSD i HDD najwięcej można usłyszeć w kontekście przyspieszania komputera. Owszem, jest to główna różnica pomiędzy nimi, ale nie jedyna. Z poradnika dowiesz się, do jakich rodzajów pamięci możesz zaklasyfikować dyski HDD i SSD, czym się różnią oprócz szybkości działania oraz od czego zależy prędkość zapisu i odczytu.

1. Rodzaje pamięci komputerowych
2. Różnice między dyskami HDD i SSD
3. Prędkość zapisu i odczytu
4. Porównanie dysków SSD i HDD

 

 

Rodzaje pamięci komputerowych

Pamięć w komputerze jest miejscem, w którym są przechowywane dane. Pamięci dzieli się na ulotne (np. pamięć operacyjna, czyli RAM), które zachowują dane tylko, dopóki komputer jest zasilany oraz pamięci trwałe (nieulotne), które przechowują dane nawet po odłączeniu zasilania.

Wśród dysków warto także wyróżnić modele dysponujące zabezpieczeniami takimi jak szyfrowanie sprzętowe. Są niezbędne, jeśli chcesz spełnić wymagania stawiane przez RODO. Więcej o chroniących dane nośnikach HDD i SSD przeczytasz w naszym poradniku:

Poznaj pendrive'y i dyski, które przygotują Cię na RODO

rodzaje pamięci komputerowych
 

Możesz je także podzielić według budowy, a dokładniej - rodzaju. W ten sposób wyróżnisz nośniki magnetyczne (czyli m.in. dyski HDD, SSHD), optyczne, półprzewodnikowe oraz interesujące nas w tym momencie pamięci flash: dyski SSD, pendrive’y i karty pamięci.

 

 

Różnice między dyskami HDD i SSD

Budowa nośnika

Najważniejszą różnicą, która pierwsza przychodzi na myśl, jest budowa.

budowa dysku HDD i dysku SSD
 

Dyski HDD to nośniki magnetyczne. Do ich odczytu służy specjalna, ruchoma głowica, która porusza się po okrągłych talerzach magnetycznych, na których zapisane są dane i w ten sposób znajduje poszukiwane pliki w sektorach.

Nośniki SSD są klasyfikowane jako pamięci flash, zbudowane jedynie z kości NAND Flash. To umożliwia znacznie szybszy odczyt i zapis plików na dysku SSD – wszystko dzięki temu, że odczyt odbywa się bez udziału ruchomych elementów, które mogłyby go opóźnić. Ruchome części muszą dotrzeć do lokalizacji pliku i nie mogą się jednocześnie znajdować w kilku miejscach (co jeszcze bardziej spowalnia odczyt lub zapis kilku plików w kolejności).

Głośność w czasie pracy i odporność na uszkodzenia mechaniczne

Ruchome elementy są także odpowiedzialne za wydawanie dźwięków w trakcie pracy i rotacji, co oznacza, że dyski SSD, pozbawione tych ruchomych części, pracują bezgłośnie. Oprócz tego są także bardziej odporne na uszkodzenia (znowu – decyduje o tym brak części mechanicznych, które mogłyby się przemieścić np. w razie upadku). Poza tym SSD mają również szereg innych zalet – są bardziej energooszczędne i żywotne, mniej się nagrzewają oraz nie wymagają defragmentacji.

Pojemność, odporność na przegrzanie oraz bezpieczeństwo danych

Dyski HDD posiadają jednak również wiele zalet. Najważniejszą jest dobry stosunek pojemności do ceny – łatwo znajdziesz pojemny dysk (np. 1 TB) w dobrej cenie. HDD znacznie lepiej nadają się do przechowywania plików i dokumentów – głównie ze względu na to, że zapewniają więcej miejsca na dane. Są także bardziej odporne na wysokie temperatury. W razie awarii dysku HDD możesz jeszcze odzyskać jego zawartość. W przypadku dysku SSD utrata danych jest zazwyczaj nieodwracalna, a ewentualne przywrócenie ich - czasochłonne i trudne.

Jak jednocześnie wykorzystać zalety obu typów nośników?

Najlepszym rozwiązaniem jest posiadanie dwóch dysków: SSD i HDD. Na nieco mniejszym nośniku SSD możesz przechowywać system, programy i gry. Dzięki temu aplikacje działają dużo płynniej, a system operacyjny staje się dużo bardziej responsywny. Komputer sprawniej się włącza i reaguje na polecenia. Zalety SSD docenisz także w gamingu: lokacje szybciej się ładują i gra uruchamia się w krótszym czasie.

Do magazynowania plików – zdjęć, muzyki i dokumentów – możesz przeznaczyć dysk HDD, na którym masz miejsce na te pliki. Dobrze zatem, jeśli Twój komputer ma dwa sloty na dysk, dzięki czemu w jednym możesz zamontować dysk HDD, a w drugim SSD. Dysk HDD powinien mieć jedynie dobrą prędkość obrotów (RPM), dzięki czemu również dostęp do plików będzie wygodny i sprawny.

Zobacz polecane przez nas modele dysków HDD i dysków SSD

 

 

Od czego zależy prędkość zapisu i odczytu?

Różnice w budowie

W przypadku dysków komputerowych – HDD i SSD – prędkość zapisu i odczytu jest zależna przede wszystkim od ich budowy. HDD to nośniki bardziej mechaniczne, a to może w pewnych sytuacjach spowalniać proces. SSD nie posiadają ruchomych mechanicznych elementów, dzięki czemu zapis i odczyt następuje w krótszym czasie i takim samym, niezależnie od lokalizacji pliku na dysku.

RPM

W dyskach HDD duży wpływ na szybkość działania ma również ich prędkość obrotowa (RPM), czyli ilość obrotów talerzy dysku na minutę. Im więcej, tym szybciej dysk reaguje na wydane polecenia. Najlepiej wybrać model, który ma prędkość obrotową 7200 obr./min. Ogromne znaczenie ma to także w przypadku dysku, który posłuży do przechowywania systemu operacyjnego i programów.

Pojemność

Oczywiście, pozostaje także kwestia pojemności dysku i ilości wolnego miejsca – szybciej będzie działać dysk, na którym zostało ok. 10% wolnego miejsca (czyli w przypadku dysku 1 TB powinno to być ok. 100 GB), niż taki zapełniony „pod korek”. Bardzo duże znaczenie ma wielkość pamięci cache, która przyspiesza dostęp do danych. Im jej więcej, tym lepiej. W tej chwili na rynku znajdziesz zarówno modele, które mają 8 MB cache, jak i wyposażone w 128 czy 256 MB pamięci.

Standard SATA

Spore znaczenie ma także zastosowany interfejs. W starszych komputerach był to interfejs ATA (ang. Advanced Technology Attachment, znany czasem także jako IDE – Integrated Drive Electronics), który z czasem został wyparty przez nowszy SATA (Serial ATA).

W tej chwili płyty główne komputerów są wyposażone w interfejs SATA III (Serial ATA III generacji), które może działać z prędkością nawet 6 GB/s oraz zapewniać przepustowość 600 MB/s. Starsze generacje komputerów działały z dyskami SATA II lub I generacji, które oferowały niższe prędkości.

SATA III jest wstecznie kompatybilny z SATA II – oznacza to, że dysk SATA III zadziała podłączony do interfejsu SATA II płyty głównej w komputerze, ale będzie to działanie zauważalnie wolniejsze, zgodne ze standardem SATA II. Z kompatybilnością SATA III z SATA I bywa różnie, ale z założenia również powinno działać.

W przypadku dysku HDD warto kierować się tym, jaki interfejs masz na płycie głównej komputera i wybrać dysk w takim samym standardzie, który dzięki temu wykorzysta w pełni swoje możliwości.

Jeśli szukasz dysku SSD w odpowiednim standardzie SATA, nawet do starszej płyty głównej w standardzie SATA II możesz podłączyć dysk SATA III – lepiej wykorzysta swoje możliwości nawet w takim przypadku, choć nie będzie tak szybki, ze względu na ograniczenia szybkości płyty głównej. Zadziała jednak w tym przypadku znacznie lepiej niż HDD i będzie od niego szybszy.

Protokół

Kolejną istotną kwestią jest używany protokół. W przypadku dysków SSD może to być AHCI lub NVMe.

Protokół AHCI był stworzony z myślą o dyskach talerzowych HDD, w czasach, gdy nie spodziewano się jeszcze szybszych nośników. Powstałe później dyski SSD posiadały ogromny potencjał w zakresie przepływu danych, jednak mocno ograniczany przez nieco przestarzały protokół.

Na potrzeby nowych szybkich dysków powstał nowy interfejs NVMe. Jego możliwości pokazuje tabela kolejkowania poleceń. Zobacz, ile zadań jest w stanie obsłużyć w jednym czasie protokół AHCI, a ile - NVMe.

protokół AHCI vs. NVME
 

 

 

Polecane modele dysków SSD i HDD

Zobacz nasze porównanie dysków HDD i SSD oraz SSD AHCI i SSD z interfejsem NVMe.

polecane dyski HDD

WD 1TB 7200obr. 64MB BLUE

NWD 1TB 7200obr. 64MB BLUE

Sprawdzony dysk do codziennej pracy, który idealnie sprawdzi się w komputerze stacjonarnym. Pojemność 1 TB czyni go idealnym magazynem danych. Oprócz tego, 64 MB pamięci cache oraz prędkość 7200 obr./min zapewniają najwyższą wydajność.

Toshiba 1TB 7200obr. 64MB P300

NToshiba 1TB 7200obr. 64MB P300

Dysk Toshiba P300 to gwarancja wysokiej wydajności. Dzięki technologii dual-stage actutator dysk jest mniej podatny na uszkodzenia związane z drganiami. Pojemność 1000 GB, 64 MB pamięci cache oraz prędkość 7200 obr./min czynią z tego modelu jeden z najlepszych wyborów

Seagate 1TB 7200obr. 64MB BarraCuda

Seagate 1TB 7200obr. 64MB BarraCuda

Szybki i niezawodny. Dzięki technologii buforowania Multi-Tier jesteś w stanie osiągnąć jeszcze wyższą wydajność. Prędkość na poziomie 7200 obr./min umożliwia osiągnięcie niskich czasów ładowania podczas grania oraz szybszy zapis Twojej pracy.

 

polecane dyski SSD

Crucial 250GB SATA SSD MX500 M.2 2280

Crucial 250GB SATA SSD MX500 M.2 2280

Niewielki ale wydajny dysk SSD ze złączem M.2. Osiąga prędkości odczytu/zapisu na poziomie nawet 560/510 MB/s, dzięki czemu świetnie nada się na dysk systemowy lub magazyn na ulubione gry czy programy.

Samsung 500GB 970 EVO M.2 2280 NVMe

Samsung 500GB 970 EVO M.2 2280 NVMeU

Pojemny, 500-gigabajtowy dysk SSD z interfejsem PCIe NVMe, w formacie M.2. Zapewnia prędkość odczytu nawet na poziomie 3500 MB/s oraz zapisu sięgająca do 2500 MB/s. Oprócz tego zaimplementowano w nim technologię S.M.A.R.T, TRIM oraz 256-bitowe szyfrowanie AES.

ADATA 240GB 2,5'' SATA SSD XPG SX950U

ADATA 240GB 2,5'' SATA SSD XPG SX950U

Dysk przeznaczony dla graczy, wykorzystujący technologię 3D NAND flash. Prędkość odczytu plików wynosi 560 MB/s, a zapisu 520 MB/s. Dodatkowo, w dysku została zaimplementowany kod LDPC ECC, który ułatwia używania i wydłuża jego żywotność.

Corsair 960GB M.2 NVMe PCIe SSD Force Series MP300

Corsair 960GB M.2 NVMe PCIe SSD Force Series MP300

Kompaktowy dysk M.2 o pojemności aż 960 GB. Szybki interfejs PCIe NVMe zapewnia 1600 MB/s odczytu oraz zapis z prędkością 1080 MB/s.

Samsung 250GB 2,5'' SATA SSD 860 EVO

Samsung 250GB 2,5'' SATA SSD 860 EVO

Dysk z interfejsem SATA III o pojemności 250 GB. Prędkość zapisu i odczytu to kolejno 520 MB/s i 550 MB/s. Nad wydajnością czuwają technologie takie jak Intelligent TurboWrite czy algorytm ECC.

ADATA 960GB 2,5'' SATA SSD Ultimate SU650

ADATA 960GB 2,5'' SATA SSD Ultimate SU650

Dysk z kościami Flash NAND 3D, o pojemność 960 GB. Prędkość odczytu dysku to 520 MB/s, a zapisu 450 MB/s. Niewielkie wymiary dysku sprawiają, że jest kompatybilny z niemal każdym notebookiem, komputerem stacjonarnym czy konsolą.

Crucial 480GB 2,5 SATA SSD BX500

Crucial 480GB 2,5" SATA SSD BX500

Wydajny dysk SSD z interfejsem SATA III. Zapewnia prędkość odczytu na poziomie 520 MB/s oraz zapisu równą 500 MB/s. Pojemność tego modelu to aż 480 GB, a więc zmieścisz na nim zarówno system, jak i swoje ulubione gry lub programy.

Zobacz wszystkie dyski twarde HDD i SSD w x-kom